Kleszcze u psów i kotów

Nie od dziś wiadomo, że na nasze zwierzaki czyha wiele zagrożeń. Spacer po parku, lesie a nawet łące może się skończyć powrotem naszego pupila z niechcianym pasażerem. Do najczęściej występujących ektopasożytów (czyli tych bytujących na powierzchni ciała) należą pchły, wszoły, wszy, świerzbowce, nużeńce i kleszcze. Na temat ostatnich napiszę trochę szerzej.

Kleszcze u psów i kotów – jak przeciwdziałać?

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zawierających substancje, mające zabić pasożyta zanim się rozgości w miękkim futerku naszego pupila. Od preparatów „spot on” do zakrapiania na powierzchni skóry, przez obroże aż po tabletki. Te ostatnie dostępne są wyłącznie u lekarzy weterynarii. Preparaty „spot on” i obroże dostępne są także powszechnie w sklepach zoologicznych.

W przypadku wszystkich preparatów, należy zwrócić uwagę na gatunek zwierzęcia dla jakiego jest on przeznaczony. Preparaty dla psów zawierające permetrynę w przypadku zaaplikowania kotu, mogą się dla niego okazać bardzo niebezpieczne, prowadząc nierzadko do śmierci. W przypadku zaaplikowania takiego preparatu kotu, należy go jak najszybciej wykąpać w ciepłej wodzie z dodatkiem detergentu, a następnie bezzwłocznie udać się do lekarza weterynarii. Szybka pomoc może ocalić życie zwierzaka. W przypadku właścicieli posiadających pod swoim dachem zarówno psa jak i kota, zalecane jest stosowanie u psów substancji innych niż permetryna, które są dopuszczone do stosowania zarówno dla kotów jak i psów. Zwierzęta, które są ze sobą zaprzyjaźnione często razem śpią. Koty często ocierają się o psy i w przypadku stosowania u psa permetryny, istnieje ryzyko przeniesienia jej w ten sposób na kota.

Obroże zawierające jedynie olejki eteryczne, mające jedynie odstraszyć  pasożyty wykazują mniejszą skuteczność niż te zawierające insektycydy.

Przy zakupie warto zapoznać się ze składem preparatu jakim nasączona jest obroża, masą ciała zwierzęcia, gatunkiem a także czasem jej działania, który zazwyczaj waha się od 2 tygodni do nawet 8 miesięcy. Warto też zwrócić uwagę, czy obroża jest wodoodporna czy też nie.

Równie popularne są preparaty typu „spot-on” do zakrapiania na skórę zwierzęcia. Miejsce podania to zazwyczaj skóra na karku, tak aby uniemożliwić zlizanie preparatu. W przypadku kropli istotne jest także zachowanie minimum 3 dni odstępu od podania do ewentualnej kąpieli. Czas ten jest potrzebny aby preparat miał szansę przeniknąć do organizmu zwierzaka i zapewnić mu odpowiednia ochronę. Czas działania to zazwyczaj 3 tygodnie do 3 miesięcy.

Tabletki przeciw kleszczom – co warto wiedzieć?

Ostatnią grupą preparatów są tabletki. Preparaty te dostępne są jedynie u lekarzy weterynarii. Stosowanie tych preparatów, stosunkowo nowych na rynku wywołuje chyba największe emocje wśród opiekunów. Zarzuca im się często słabe przebadanie przy długim stosowaniu i występowanie groźnych skutków ubocznych. Należy jednak pamiętać, że każda substancja może wywołać skutki uboczne, a skuteczność tabletek jest bez wątpienia większa niż innych preparatów. W rejonach, w których występuje duże ryzyko wystąpienia chorób odkleszczowych,  preparaty te są najskuteczniejszym sposobem obrony przed często śmiertelnymi dla zwierząt chorobami. Każdy opiekun musi rozważyć, które ryzyko jest dla niego większe. W przypadku wątpliwości warto porozmawiać z lekarzem weterynarii na temat doboru najskuteczniejszej i najbezpieczniejszej ochrony dla naszego zwierzaka.

Tabletki dobierane są odpowiednio do masy ciała i działają od 4  do 12 tygodni.

Wiele się mówi na temat zagrożenia ze strony kleszczy, ale czy faktycznie jest ono takie duże? Niestety tak. Wiele kleszczy jest wektorami przenoszącymi bakterie, wirusy, pierwotniaki i nicienie do organizmów żywicieli, którymi mogą stać się zwierzęta a także ludzie. Do przeniesienia dochodzi najczęściej przez ślinę odżywiającego się kleszcza. Niestety zmiany klimatyczne i występujące obecnie łagodne zimy powodują, że ryzyko wkłucia się kleszcza występuje przez niemal cały rok.

Choroby odkleszczowe u zwierząt

Do najczęściej występujących w Polsce chorób odkleszczowych należą:

  • Babeszjoza– wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Babesia. Choroba dotyczy przede wszystkim psów, u kotów stwierdzana jest rzadko. U psów rozpoznanie stawiane jest zazwyczaj na podstawie oceny mikroskopowej barwionych prepararatów ( rozmazów ) ze świeżej krwi, pochodzącej najlepiej z naczyń włosowatych. W preparacie można zauważyć przypominające kształtem łzę lub gruszkę pierwotniaki. Występują one pojedynczo lub parami w erytrocytach. Do najczęściej obserwowanych objawów należą: osłabienie, gorączka, zmiana zabarwienia moczu (określana jako kolor coca-coli), wymioty, biegunka, brak apetytu. Leczenie należy wdrożyć bezzwłocznie po postawieniu diagnozy ale rokowanie zawsze jest ostrożne. W przypadku starszych zwierząt, dotkniętych często chorobami towarzyszącym, Babeszjoza powodująca anemię (w wyniku rozpadu czerwonych krwinek niszczonych przez namnażającego się pasożyta), a także niewydolność wielonarządową, często pomimo leczenia kończy się śmiercią zwierzęcia. W ciężkich przypadkach może być konieczna transfuzja krwi.
  • Choroby bakteryjne takie jak Bartoneloza, Borelioza, Erlichioza, Anaplazmoza,  których wspólnymi objawami jest apatia, gorączka i ogólne osłabienie. W diagnostyce tych chorób, poza badaniem klinicznym, przydatne są szybkie testy wykonywane często już na miejscu w placówce weterynaryjnej (materiałem do badań zazwyczaj jest świeża krew pacjenta) . Leczenie polega na podawaniu odpowiednich antybiotyków, prebiotykow, probiotyków i płynoterapii. W cięższych przypadkach zachodzi konieczność wykonania transfuzji krwi.
  • Europejskie odkleszczowe zapalenie mózgu wywoływane przez wirusy. Objawia się: gorączką, apatią, bólami mięśniowymi, zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. W badaniu morfologicznym krwi obserwujemy spadek liczby leukocytów i płytek krwi. Zazwyczaj po tym pierwszym etapie stan pacjenta stabilizuje się, po czym następuje drugi etap choroby. Rozwija się zapalenie opon mózgowych i mózgu, a także zapalenie rdzenia kręgowego, objawiające się zaburzeniami neurologicznymi, w tym atakami padaczkowymi. Mimo leczenia choroba może pozostawić po sobie trwałe deficyty np. ataki padaczkowe i niedowłady.

Każda z wymienionych chorób może mieć poważny przebieg, mogący skończyć się śmiercią zwierzęcia. Szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia zwiększa szanse na powrót do zdrowia, jednak nie zawsze jest to możliwe (zwłaszcza u starszych, schorowanych pacjentów). Pamiętajmy więc o profilaktyce, bo może ona uchronić naszych pupili przed wieloma zagrożeniami.

Źródła:
https://cowsierscipiszczy.pl/zapalenie-mozgu-u-psa/
https://weterynarzwarszawa.com/poradnik-medyczny/pasozyty-zewnetrzne/kleszcze/bartoneloza-psow/
https://magwet.pl/33039,odkleszczowe-zapalenie-mozgu-psow-zagrozenie-takze-dla-wlascicieli
http://www.esccap.pl/datastore/download/zwalczaniechorobprzenoszprzezwektoryupsowikotow.pdf

O autorze

mgr tech. wet. Grażyna Brychcy
Technik Weterynarii at Vet-Med Specjalistyczna Przychodnia Weterynaryjna | Fiboo | + więcej wpisów

W 2013r. na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu ukończyłam studia magisterskie na kierunku Biologia. Miłość do czworonogów sprawiła, że po ukończeniu studiów podjęłam naukę w technikum weterynaryjnym. Od początku mojej pracy w zawodzie związana jestem z Przychodnią Weterynaryjną VET-MED. Codzienny kontakt z naszymi pacjentami zaważył na moim dalszym rozwoju w kierunku Fizjoterapii Psów i Kotów. Prywatnie od lat fascynują mnie zwierzęta egzotyczne, a zwłaszcza jaszczurki, dlatego jestem szczęśliwą opiekunką kilku agam i gekonów, a pod moją nieobecność smoków pilnuje kot o imieniu Furia.

Koszyk

Back to Top